Σύγχρονα Αμφιαράεια - Synchronal Amphiaraia


O Ύπνος των Παιδιών

 

cebacebbceb9cebccf84-cebccf80cebbcebfceb3ceba-4

Η παροιμία «ο ύπνος τρέφει το παιδί και ο ήλιος το μοσχάρι» δηλώνει την ευεργετική επίδραση του ύπνου στην ανάπτυξη του παιδιού. Πράγματι, η ξεκούραση και ο ύπνος δίνουν τη δυνατότητα στον οργανισμό του παιδιού να ανακτήσει τις δυνάμεις του, να αναπροσαρμοστεί ο σωματικός μηχανισμός, συμπεριλαμβανομένου του νευρικού συστήματος, και να αποταμιεύσει την ενέργειά που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και την ευεξία του. Η στέρηση του ύπνου, παρατηρεί η Ambron (1975), μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα υπερκινητικότητας, ευερεθιστόητα, κακοκεφιά κ.ά., και προδιαθέτει το παιδί σε ασθένειες και ατυχήματα.

Τα νεογέννητα κοιμούνται κατά μέσο όρο 17-18 ώρες την ημέρα, με συχνές εναλλαγές μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης, σε περίπου έξι ισομερώς κατανεμημένα επεισόδια. Από τις πρώτες μέρες κιόλας αρχίζει μια συστηματική σταθεροποίηση του ύπνου οπότε παρατηρείται μία μεγαλύτερη νυχτερινή περίοδος και μείωση του ύπνου κατά τη διάρκεια  της ημέρας.  Στο τέλος του πρώτου μήνα τα βρέφη κοιμούνται 16-17 ώρες και ο ύπνος τους μειώνεται στις 15 ώρες στον τρίτο και τέταρτο μήνα. Στην ηλικία αυτή ο ύπνος τους σταθεροποιείται σε τέσσερις με πέντε περιόδους ύπνου. Στους 4 μήνες τα βρέφη έχουν 2-3 υπνάκους την ημέρα. Στους έξι μήνες ο ύπνος μειώνεται στις 13 περίπου ώρες, με μεγαλύτερη περίοδο ύπνου περίπου 7 ώρες και δύο υπνάκους διάρκειας 1-3 ωρών, έναν το πρωί και έναν το απόγευμα. Στους 15 μήνες σχεδόν το 5-% των παιδιών αρκούνται μόνο σε έναν υπνάκο το απόγευμα. Στους 24 μήνες ο ύπνος μειώνεται στις 12 ώρες και στην ηλικία των 4 ετών στις 10-12 ώρες, με έναν υπνάκο το απόγευμα. Κατά το πέμπτο έτος τα περισσότερα παιδιά καταργούν και τον απογευματινό ύπνο (Ambron, 1975).

Μερικοί γονείς, θέλοντας να κάνουν τα παιδιά τους να κοιμούνται περισσότερες ώρες τη νύχτα, προσπαθούν να τους στερήσουν τον υπνάκο της ημέρας. Αυτή η τακτική, παρατηρεί η Mindel (1997) όχι μόνο δεν είναι αποτελεσματική αλλά μπορεί να έχει και αρνητικές συνέπειες. Εξάλλου, η στέρηση του υπνάκου δεν έχει αποτέλεσμα να κοιμούνται τα παιδιά περισσότερες ώρες τη νύχτα. Η Μindel επισημαίνει ότι τα παιδιά που παίρνουν υπνάκους σε σχέση με αυτά που δεν παίρνουν υπνάκους, έχουν μεγαλύτερη συγκέντρωση της προσοχής και είναι λιγότερο ανήσυχα και ιδιότροπα.

Καθώς, όμως, μεγαλώνει το παιδί μειώνονται οι ανάγκες και ο χρόνος του ύπνου του, με αποτέλεσμα η συνήθεια του υπνάκου, ιδιαίτερα αν τον παίρνει αργά το απόγευμα, να προκαλεί καθυστέρηση και ίσως διαταραγμένο ύπνο (Ware & Orr, 1992).

Aπό τον Καθηγητή Νικήτα Πολεμικό *

*(Καθηγήτής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και διδάσκων στο τετραετές εκπαίδευση της Συνθετικής Ψυχοθεραπεία – Σύγχρονα Αμφιαράεια)

Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον ύπνο των παιδιών θα βρείτε στο βιβλίο : Πολεμικός, Ν. (2012). Ψυχολογικά Μελετήματα Παιδιών και Εφήβων.  Αθήνα: ΙΩΝ.