Σύγχρονα Αμφιαράεια - Synchronal Amphiaraia


Τα βασικά για το άγχος και το στρες

stress-word-blurr

Η έννοια του στρες (stress) προτάθηκε από τον Hans Selye (1907-1982) ο oποίος άρχισε τις βασικές του έρευνες πάνω στο θέμα αυτό στο Πανεπιστήμιο McGill στο Montreal του Καναδά το 1936.
Βασικά στρες ορίζεται οποιαδήποτε αλλαγή στο εσωτερικό ή εξωτερικό περιβάλλον του οργανισμού η οποία απαιτεί από τον οργανισμό να προσαρμοστεί. Όσο μεγαλύτερη είναι η μεταβολή, τόσο μεγαλύτερο το στρες. Προκαλούν στρες τόσο οι ευχάριστες (να κερδίσει ένας φτωχός το λότο), όσο και οι δυσάρεστες αλλαγές (όπως να απολυθεί κάποιος από την δουλειά του). Το στρες συνοδεύεται από αλλαγές στις φυσιολογικές αντιδράσεις του σώματος (ενεργοποίηση δομών του εγκεφάλου, έκκριση αδρεναλίνης και γλυκοκορτικοειδών, ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, αύξηση του μυϊκού τόνου κ.λπ.). Οι φυσιολογικές αυτές αλλαγές έχουν σχέση με την φυλογενετική εξέλιξη του ανθρώπου, ο οποίος ακόμη και σήμερα αντιδρά στον κίνδυνο σαν να είναι ακόμη «κηνυγός». Έτσι προετοιμάζεται, όπως όλα τα θηλαστικά, για «φυγή ή μάχη».
Υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να είναι πολύ στρεσαρισμένοι χωρίς να το αντιλαμβάνονται. Αυτούς τους ονόμασε ο συματριώτης μας Peter Sifneos (Πέτρος Σιφναίος) Καθηγητής του Harvard «αλεξοθυμικούς». Από το στερητικό άλφα, και τις ελληνικές λέξεις λέξη και θυμός (συναίσθημα). Με άλλα λόγια οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν λέξεις για τα συναισθήματά του. Έτσι δεν έχουν επίγνωση των συναισθημάτων με αποτέλεσμα να μην τα αναγνωρίζουν, να μην τα διαχειρίζονται και να καταλήγουν να υποφέρουν από κάθε λογής ψυχοσωματικές διαταραχές (έμφραγμα μυοκαρδίου κ.λπ.).
Όσοι οι άνθρωποι έχουν καλή επαφή με τα συναισθήματά τους βιώνουν το στρες ως φόβο (όταν γνωρίζουν ακριβώς από τι απειλούνται), άγχος (όταν εκείνη την στιγμή ο φόβος είναι αδιόρατος και δεν τους είναι ξεκάθαρο από τι ακριβώς απειλούνται), κατάθλιψη (όταν ο φόβος ή το άγχος συνοδεύονται από απελπισία) και ως θυμός (όταν ο φόβος ή το άγχος συνοδεύονται από επιθετικότητα).
Εννοείται ότι ο φόβος, το άγχος, η κατάθλιψη και ο θυμός αποτελούν γενεσιουργές αιτίες στρες, δημιουργώντας φαύλους κύκλους.
Καταπολέμηση του στρες:

1) Ψυχοθεραπεία για να εκπαιδευτεί κανείς πως να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να κατανοήσει τους μηχανισμούς που τα προκαλούν και να μάθει να τα διαχειρίζεται.

2) Νευροανάδραση η οποία εκπαιδεύει τον εγκέφαλο και τον εκγυμνάζει να λειτουργεί σε ήρεμους ρυθμούς και να εξελίσσει τους μηχανισμούς αυτορρύθμισής του.

3) Πυροσβεστικά κατάλληλα φάρμακα, όταν υπάρχουν «κρίσεις πανικού» και σε κάποιες άλλες εξειδικευμένες καταστάσεις.

4) Αλλαγή της φιλοσοφίας και του τρόπου ζωής (σωματική άσκηση, μείωση της ημερήσιας κατανάλωσης θερμίδων, ιεράρχηση υποχρεώσεων και καθηκόντων κ.λπ.).

Από τον Καθηγητή Ι.Ν.Νέστορος.